خانه / عکاسی / اپتیک کاربردی
اپتیک کاربردی

اپتیک کاربردی

بازدیدها: 2

اپتیک کاربردی

در این قسمت قصد دارم تا به بیانی ساده موارد مربوط به اپتیک در عکاسی، نظیر فاصله کانونی، پرسپکتیو و کراپ فاکتور را توضیح دهم .

فاصله کانونی (Focal Length): تعریف دقیق آن “فاصله بین مرکز اپتیکی لنز (یا تلسکوپ) با سنسور (یا چشم در تلسکوپ) بر حسب میلیمتر” است. خب، احتمالا این تعریف برای عکاسی در عمل کاربردی ندارد. پس بیایید تاثیر آن را روی عکس هایی که میگیریم  ببینیم:

   تفاوت زاویه دید در فوکال (فاصله کانونی) های مختلف:

میدان دید

تفاوت پرسپکتیو در فوکال های متفاوت: در تصاویر زیر فاصله سوژه با پس زمینه یکسان است ولی اثر استفاده از فوکال های متفاوت موجب مشاهده تفاوت بصری پرسپکتیو میشود.

اثر فاصله کانونی لنز بر پرسپکتیو عکس

– هرچه فاصله کانونی بیشتر باشد، بزرگنمایی اپتیکی بیشتر، نمای بسته تر و پرسپکتیو فشرده تری حاصل میشود یعنی فاصله اجسام از یکدیگر و طول اجسام کوتاه تر بنظر میرسد.

– و هرچه فاصله کانونی کمتر باشد، بزرگنمایی اپتیکی کمتر، نمای وسیع تر و پرسپکتیو اغراق آمیزتری بدست می آید یعنی فاصله اجسام از یکدیگر و طول اجسام طولانی تر بنظر میرسد.

اثر فاصله کانونی بر کیفیت بوکه (ماتی پس زمینه): در گشودگی دیافراگم برابر در فوکال بالاتر بوکه بیشتر(پس زمینه تارتر) و در فوکال پایین تر بوکه کمتری (پس زمینه واضح تر) حاصل میشود.

اثر فاصله کانونی بر کیفیت بوکه

انواع لنز: به طور کلی از نظر ساختار دو نوع لنز وجود دارد: ثابت (پرایم) و زوم. لنز های ثابت فاصله کانونی ثابتی دارند ولی فاصله کانونی لنز های زوم در محدوده ای که روی آن نوشته شده قابل تغییر است.

سوال: پس مفهوم زوم که در دوربین های کامپکت و بریج عنوان میشود چیست؟ دوربین های کامپکت به لنزهای زوم مجهز هستند و معمولا دامنه فوکال این لنزها بالاست. درواقع این زوم حاصل تقسیم حداکثر فوکال بر حداقل آن است مانند ۴۰ برابر یا ۳۰ برابر. به طور مثال دوربین کامپکتی که قبلا داشتم، لنزی با فوکال ۲۴ تا ۲۴۰ داشت و روی بدنه آن عبارت ۱۰X Optical Zoom نوشته شده بود.

در نتیجه بزرگنمایی یک لنز وابسته به ماکزیمم فاصله کانونی آن است و مفهوم زوم تا حدی بین کاربران غیر حرفه ای غلط جا افتاده.

مثلا لنزی با فوکال ۱۲۰۰ میلیمتر ثابت، اصلا زوم ندارد اما بزرگنمایی آن به مراتب بیشتر از لنز زوم ۲۴-۲۴۰ است که ۱۰X زوم دارد.

دامنه های کانونی: پرسپکتیو چشم انسان مانند لنزی ۵۰ میلیمتری روی سنسور فول فریم میباشد. این حدود فوکال را نرمال، فوکال های کمتر از این مقدار را زاویه دید واید (عریض) و  فواصل کانونی بیشتر از ۵۰م.م را نیز تله میگوییم.

دامنه های کانونی

کراپ فاکتور: سنسور دوربین های دیجیتال در اندازه های استاندارد خاصی تهیه میشوند که هر کدام برش (کراپ) معینی از تصویری که لنز تولید میکنند را پوشش داده و ثبت میکنند.

قطع سنسور apsc و فول فریم

فرض کنیم لنزی داریم که روی سنسور فول فریم فوکال ۵۰ میلیمتر دارد. کراپ فاکتور سنسور فول فریم ۱ است. کراپ فاکتور سنسور APS-C 1.6 است. پس این لنز روی سنسور APS-C زاویه دیدی مشابه فوکال معادل ۱٫۶ X 50  میدهد، که میشود ۸۰ میلیمتر.

یا مثلا لنزی داریم که روی سنسور APS-C که ضریب کراپ فاکتور ۱٫۶ دارد، فوکال ۱۰۰ میلیمتری میدهد. این لنز روی سنسور فول فریم زاویه دیدی همچون فوکال ۱۰۰/۱٫۶ میدهد که میشود ۶۲٫۵ میلیمتر. به همین دلیل برای رسیدن به بیشترین بزرگنمایی اپتیکی از سنسور های کوچکتر استفاده میشود و بهترین گزینه برای عکس های واید با میدان دید گسترده، سنسور های فول فریم هستند.

البته هر لنزی را روی هر دوربینی با سنسور دلخواه نمیتوان استفاده کرد و حتما باید ماونت (قسمت اتصال لنز) دوربین با ماونت لنز سازگار باشد. از طرفی دایره تصویری که لنز میتواند ایجاد کند بایستی با قطر سنسور متناسب باشد. بعنوان مثال لنز های سری DX نیکون، تصویری متناسب برای پوشش سنسور های با کراپ فاکتور ۱،۵ ایجاد میکنند و اگر روی دوربین های فول فریم نصب شوند، تصویر حاصل تمامی سطح سنسور پوشش نمیدهد و گوشه های عکس سیاه ثبت میشود. اما لنزهای FX دایره تصویر بزرگتری دارند که برای استفاده روی هر دو سنسور مناسب است.

 

 

درباره اسماعیل کارگر

دانشجوی مهندسی مکانیک، گرایش سیالات؛ عکاس و بلاگر در حوزه مهندسی و هنر.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*