خانه / عکاسی / درک نوردهی و پارامترهای آن
exposuretrianglediagram
exposuretrianglediagram

درک نوردهی و پارامترهای آن

بازدیدها: 5

مثلث نوردهی

در شروع یادگیری عکاسی شاید هیچ چیز به اندازه نوردهی از اهمیت برخوردار نباشد. به طور کلی یک عکاس نیز همانند یک نوازنده بایستی از نظر فنی به ابزاری که در دست دارد مسلط باشد تا بتواند وارد جنبه هنری موضوع شود. پس هرچقدر زمان بیشتری صرف مطالعه و تمرین در مباحث فنی و تکنیکی کنید، در بعد هنری عکاسی سریع تر پیشرفت خواهید کرد.

برای ثبت یک عکس، کافیست مود اتوماتیک را انتخاب کرده، کادر خود را در نمایاب یا نمایشگر تنظیم کنید و شاتر را بفشارید تا دوربین عکس مورد نظر را به خوبی ثبت کند. به همین راحتی!

هر چند که مود اتوماتیک برای اکثر کاربران کافیست، اما عکس شما زمانی برتر و متفاوت خواهد بود که  خودتان تنظیمات دوربین را بر عهده بگیرید و یک اثر متفاوت خلق کنید. پردازنده دوربین هدف شما از عکسی که میگیرید را نمیداند، دید خلاقانه ندارد و فقط بر پایه الگوریتم هایی که برایش نوشته شده یک استاندارد کلی از سبک هایی مثل پرتره، ماکرو و … را در مود اتوماتیک تحویل میدهد. پس بهتر است هر چه بیشتر با مود دستی آشنا شده و تنظیمات دوربین را فراگیرید. آنگاه خواهید دید که دیگران تصاویر شما را مورد تحسین قرار خواهند داد و عکاسی به فعالیتی لذت بخش بدل میشود.

در ابتدا نگاهی اجمالی داریم به پارامتر های نوردهی و تاثیراتی که بر عکس میگذارند. سه متغیر میزان نوردهی یا روشنایی عکس را تعیین میکند که عبارت اند از: حساسیت سنسور (ایزو ISO) ، سرعت شاتر Shutter Speed و دیافراگم Aperture.

ایزو ISO: میزان حساسیت سنسور به نور را اختصارا ISO مینامیم. معمولا در دوربین های دیجیتال دامنه حساسیت سنسورها از ۲۵ تا ۱۰۰ شروع شده و به ۱۶۰۰ تا ۱۲۸۰۰ و گاه بیشتر ختم میشود. هر چه حساسیت یا همان ایزو بیشتری انتخاب کنید، نوردهی افزایش یافته و خروجی شما عکسی روشن تر خواهد شد. ولی با افزایش ایزو با پدیده ای بنام نویز روبرو میشوید:

اثر ایزو بر افزایش نویز در عکس

کیفیت نویز در ایزوی بالا کاملا مرتبط به ابعاد فیزیکی سنسور، چگالی پیکسل و تکنولوژی های بکار رفته نظیر پردازنده میباشد.

سرعت شاتر Shutter Speed: شاتر پرده مکانیکی مقابل سنسور است که مدت زمانی که نور بر سنسور تابیده میشود را تعیین میکند. هر چه سرعت شاتر کم تر باشد، یعنی مدت زمان نوردهی طولانی تر باشد و نور بیشتری بر سنسور تابیده میشود. در نتیجه عکس روشنتری بدست می آید. بعنوان مثال سرعت ۴۰۰۰/۱ ثانیه سرعتی بالاست که یک لحظه کوتاه نور بر سنسور تابیده میشود. در سرعت شاتر بالا میتوان از اجسام متحرک تصاویر واضحی ثبت کرد و اصطلاحا یک لحظه را فریز نمود.

فریز شدن سوژه در سرعت شاتر بالا

اما سرعتی  مانند ۱۰ ثانیه سرعت کندی محسوب میشود. هر چند که در سرعت پایین مثل ۱۰ ثانیه، نور زیادی وارد دوربین میشود، اما پدیده ای بنام ماتی حرکت Motion Blur  روی میدهد.

اثر سرعت شاتر بر ماتی حرکت

دیافراگم Aperture: دیافراگم دریچه ای حلقوی متشکل از چند تیغه است که در لنز قرار دارد و وظیفه آن در نوردهی کنترل حجم نور ورودی به دوربین است. میزان گشودگی دیافراگم را با عددی بنام F نمایش میدهند. هر چه عدد f بزرگتر باشد، دیافراگم بسته تر بوده و نور کمتری از آن عبور میکند. دیافراگم بر روی پدیده ای دیگر بنام عمق میدان نیز تاثیر گذار است. هرچه دیافراگم بازتر باشد، عمق میدان کمتر بوده و مناطق دورتر و نزدیکتر از سوژه ای که بر روی آن فوکوس کردیم محوتر میشوند. اما بر عکس اگر عدد F بزرگتر باشد یعنی دیافراگم بسته تر باشد، عمق میدان بیشتر شده و مسافت بیشتری وارد ناحیه فوکوس میشود. تصویر زیر درک بهتری ارائه میدهد:

اثر دیافراگم بر عمق میدان

از ترکیب سه پارامتر مذکور (ایزو، دیافراگم و سرعت شاتر) عددی برای سنجش میزان نوردهی بدست می آید که اختصارا EV نامیده میشود و مختصر شده Exposure Value به معنای مقدار  نوردهی میباشد. این عدد در دوربین های DSLR و دیگر دوربین هایی که امکان تنظیم دستی نوردهی را دارند، روی محوری بنام محور جبران نوردهی به نمایش گذاشته میشود. میزان ایزو، دیافراگم و سرعت شاتر و محور جبران نوردهی هم در نمایشگر و هم در چشمی قابل مشاهده است و به ما میگوید که عکسی که در حال ثبت آن هستیم روشن است، تاریک است یا بیش از حد نوردهی شده است. توجه داشته باشید که با تغییر هر پارامتر نوردهی، میزان نوردهی تغییر میکند و باید با تغییر یکی از دو پارامتر دیگر جبران شود. به طور مثال زمانی که قصد داریم از یک سوژه عکسی با عمق میدان کم بگیریم، باید یافراگم را باز کنیم که در نتیجه نوردهی افزایش پیدا میکند. پس برای جبران نوردهی بیش از حد باید ایزو را کاهش داد یا اینکه سرعت شاتر را بالا برد تا مدت نوردهی کمتر شود.

یا مثلا در شب قصد داریم ماتی حرکت را ایجاد کنیم و رد چراغ های خودروهای درحال حرکت در جاده را ثبت کنیم. برای این کار سرعت شاتر را مثلا روی ۱۰ ثانیه میگذاریم. در نتیجه نوردهی افزایش پیدا میکند. پس یا باید ایزو را کاهش دهیم یا دیافراگم را روی عدد F بزرگتر بگذاریم .

جبران نوردهی

درباره اسماعیل کارگر

دانشجوی مهندسی مکانیک، گرایش سیالات؛ عکاس و بلاگر در حوزه مهندسی و هنر.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*